Cybernetyka (gr. kybernetes "sternik; zarządca" od kybernán "sterować; kontrolować") – nauka o systemach sterowania oraz związanym z tym przetwarzaniu oraz przekazywaniu informacji (komunikacja).
Chris Lucas: "Cybernetics is the science of effective organization, of control and communication in animals and machines." (Cybernetyka jest nauką o efektywnej organizacji, mechanizmach kontroli oraz komunikacji u zwierząt oraz maszyn)
Twierdzi się, że w obecnym znaczeniu pierwszy terminu tego użył André Marie Ampère w Eseju o filozofii nauki, albo analitycznym przedstawieniu naturalnego podziału wiedzy ludzkiej, choć jeszcze starożytni Grecy rozszerzyli znaczenie poza sterowanie statkiem. W języku polskim po raz pierwszy u filozofa Bronisława F. Trentowskiego w pracy Stosunek filozofii do cybernetyki, czyli sztuki rządzenia narodem z 1843 roku.
Cybernetyka analizuje (odnajduje) analogie (homologie) pomiędzy zasadami działania organizmów żywych, układów społecznych (społeczności) oraz maszyn (holizm), odkrywa ogólne prawa wspólne dla wielorakich nauk oraz dopuszcza przenoszenie tych praw z jednej dziedziny na drugą; jest więc nauką interdyscyplinarną, znajdującą wiele zastosowań praktycznych. Uznaje się ją wielokrotnie za jeden z nurtów w tzw. badaniach systemowych.
Za twórcę cybernetyki jako samodzielnej dyscypliny naukowej uważa się amerykańskiego matematyka Norberta Wienera. Jego praca Cybernetics or Control and Communication in the Animal and the Machine, wydana w 1948 roku, jest klasycznym dziełem w tej dziedzinie. Wiener dowiedział się o tym, że termin Cybernetyka stał się wcześniej zaadaptowany przez Ampera dopiero po wydaniu tej pracy. Jej tytuł "Cybernetyka czyli sterowanie oraz komunikacja w zwierzęciu oraz maszynie" był przez wielu autorów traktowany jako pierwsza definicja cybernetyki.
Przedstawiciele polskiej szkoły psychocybernetyki oraz cybernetyki społecznej, m.in. Marian Mazur oraz Józef Kossecki, naukę o sterowaniu definiowali jako cybernetykę.
Cybernetykę da się podzielić na dwie gałęzie:
- Cybernetykę teoretyczną, która bada ogólne zasady działania systemów bez odwoływania się do konkretnych obiektów fizycznych. Powstała na pograniczu biologii oraz matematyki, czerpiąc z wielu odrębnych dziedzin jak:
- Cybernetykę stosowaną, która zajmuje się praktycznymi zastosowaniami ogólnych praw cybernetyki teoretycznej. Jej najważniejsze działy to:
W maju 1962 roku w Warszawie powstało Polskie Towarzystwo Cybernetyczne[1]. Od 1994 roku we Wrocławiu w środowisku tamtejszej politechniki działa konkurencyjne Polskie Towarzystwo Systemowe.
Sprawdź też
Przypisy
Linki zewnętrzne
